Energia dla wsi
Pożyczki i dotacje dla rolników oraz spółdzielni energetycznych na budowę instalacji OZE z opcjonalnym magazynem energii na terenach wiejskich w Polsce.
Program wspiera budowę instalacji fotowoltaicznych, wiatrowych, wodnych i biogazowych na terenie gmin wiejskich i wiejsko-miejskich. Finansowanie pochodzi ze środków NFOŚiGW zgromadzonych na rachunku Funduszu Modernizacyjnego. Magazyn energii może być dofinansowany wyłącznie jako element zintegrowany ze źródłem budowanym w ramach tej samej inwestycji.
Fotowoltaika i wiatr mogą otrzymać pożyczkę do 100% kosztów kwalifikowanych. Biogazownie i elektrownie wodne mogą otrzymać dotację do 45% kosztów kwalifikowanych i/lub pożyczkę do 100%. Maksymalna dotacja na źródło wzrasta do 65% dla mikro- i małych przedsiębiorców oraz do 55% dla średnich przedsiębiorców, według unijnych definicji wielkości przedsiębiorstwa. Dotacja na magazyn wynosi do 20% jego kosztów kwalifikowanych, a koszty kwalifikowane magazynu nie mogą przekroczyć 50% kosztów kwalifikowanych źródła. Pożyczka wynosi do 25 mln zł, a dotacja do 20 mln zł. Są to maksymalne poziomy, z uwzględnieniem przepisów o pomocy publicznej.
Pożyczka preferencyjna jest oprocentowana według stawki WIBOR 3M powiększonej o 0,5 punktu procentowego, nie mniej niż 1,5% rocznie. Pożyczka rynkowa stosuje stopę referencyjną ustalaną metodą Komisji Europejskiej. Osobom fizycznym przypisuje się w tym obliczeniu niski rating finansowy. Okres pożyczki wynosi do 15 lat od planowanej wypłaty pierwszej transzy do planowanej spłaty ostatniej raty kapitałowej. Odsetki płaci się kwartalnie; pierwsza płatność przypada na koniec kwartału następującego po kwartale wypłaty pierwszej transzy. Karencja w spłacie kapitału może trwać od wypłaty ostatniej transzy do pierwszej raty kapitałowej, lecz nie dłużej niż 12 miesięcy od zakończenia inwestycji.
Dla spółki nowoutworzonej lub specjalnego przeznaczenia bez historii finansowej oprocentowanie rynkowe może opierać się na ratingu o jedną kategorię niższym niż rating podmiotu dominującego, jeżeli udzieli on pełnej, bezwarunkowej gwarancji płatnej na pierwsze żądanie. Przy kilku wspólnikach można zastosować rating o kategorię niższy od zaokrąglonej w dół średniej ważonej ich punktów ratingu, jeśli wspólnicy wspólnie udzielą takiej gwarancji.
Trzeci nabór zaplanowano na 1 października 2026–31 stycznia 2027. NFOŚiGW poinformował 2 października o wyczerpaniu alokacji 400 mln zł. Wnioski przekraczające alokację będą oceniane tylko po zwiększeniu budżetu, według daty i godziny złożenia. Zapowiedziano przekazanie oszczędności z pierwszych dwóch naborów, ale komunikat nie potwierdza obecnie dostępnych dodatkowych środków.
Kwalifikowalność
Wnioskodawcą może być spółdzielnia energetyczna w rozumieniu ustawy o odnawialnych źródłach energii, jej członek będący przedsiębiorcą lub powstająca spółdzielnia energetyczna utworzona na podstawie Prawa spółdzielczego albo ustawy o spółdzielniach rolników. Powstająca spółdzielnia musi wytwarzać energię i równoważyć zapotrzebowanie wyłącznie na potrzeby własne oraz członków i zamierzać uzyskać wpis do ustawowego wykazu spółdzielni energetycznych. Brak wpisu w ciągu sześciu miesięcy od przekazania instalacji do użytkowania oznacza obowiązek zwrotu otrzymanego dofinansowania.
Rolnikiem może być osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna bez osobowości prawnej. Wymagane jest co najmniej 12 miesięcy działalności rolniczej: prowadzenie gospodarstwa rolnego w rozumieniu przepisów o podatku rolnym, położonego w ramach zabudowy zagrodowej, albo działu specjalnego produkcji rolnej. Rolnik będący osobą fizyczną, wykorzystujący instalację do działalności gospodarczej polegającej na wytwarzaniu energii z OZE, musi mieć tę działalność zarejestrowaną.
Musisz wywiązywać się z zobowiązań publicznoprawnych wobec NFOŚiGW i właściwych organów lub podmiotów oraz z zobowiązań umownych wobec NFOŚiGW. Nie kwalifikujesz się, jeśli w ciągu trzech lat przed złożeniem wniosku NFOŚiGW wypowiedział lub rozwiązał z Tobą umowę o dofinansowanie z przyczyn leżących po Twojej stronie; wyjątkiem jest rozwiązanie za porozumieniem stron.
Jeśli inwestycja wymaga decyzji środowiskowej, musi już mieć ostateczną decyzję obejmującą całą inwestycję. Trzeba wykazać prawo do dysponowania gruntem lub obiektami, przedstawić wiarygodne informacje o dokumentacji technicznej i projektowej oraz realistyczny harmonogram uzyskania brakujących pozwoleń i realizacji inwestycji.
Limity mocy zależą od wnioskodawcy i technologii:
- Rolnicy: fotowoltaika i wiatr powyżej 50 kW do 1 MW mocy elektrycznej; elektrownie wodne powyżej 10 kW do 1 MW. Biogaz rolniczy musi pracować w wysokosprawnej kogeneracji, czyli jednocześnie wytwarzać energię elektryczną i użyteczne ciepło: moc elektryczna powyżej 10 kW do 1 MW, cieplna powyżej 30 kW do 3 MW.
- Spółdzielnie, ich kwalifikujący się członkowie-przedsiębiorcy i powstające spółdzielnie: moc elektryczna powyżej 10 kW do 10 MW. Biogaz lub biogaz rolniczy musi pracować w wysokosprawnej kogeneracji, z mocą cieplną powyżej 30 kW do 30 MW.
- Fotowoltaika i wiatr na gruntach rolnych stanowiących użytki rolne klas I–IV są wykluczone dla wszystkich grup. Samodzielny magazyn energii nie jest wspierany.
Nie rozpoczynaj robót budowlanych ani nie składaj wiążącego zamówienia urządzeń lub innego nieodwracalnego zobowiązania przed złożeniem wniosku. Zakup gruntu, uzyskiwanie zezwoleń i wstępne studia wykonalności nie oznaczają rozpoczęcia inwestycji. Koszty już sfinansowane z publicznych środków krajowych lub zagranicznych albo innych środków budżetu UE nie mogą otrzymać wsparcia. Nie można ubiegać się o wsparcie tej samej inwestycji w innym programie priorytetowym NFOŚiGW. Okres trwałości inwestycji wynosi pięć lat od jej zakończenia.
W formule „project finance” co najmniej 15% kosztów kwalifikowanych musi pochodzić z własnych środków wnioskodawcy wniesionych jako kapitał zakładowy pokryty wkładem pieniężnym. Kredyty, obligacje i pożyczki właścicielskie lub innych podmiotów nie liczą się jako środki własne. NFOŚiGW ocenia prognozowaną wykonalność i trwałość finansową oraz zbilansowanie finansowania. Zabezpieczenie ustala się w negocjacjach.
Jeśli wsparcie stanowi pomoc publiczną, ogłoszenie określa rozporządzenie dotyczące pomocy na OZE dla umów zawieranych do 30 czerwca 2027. Późniejsze umowy podlegają zmienionym lub nowym przepisom.
Jak złożyć wniosek
- Status
- Terminy nie zostały ogłoszone
Przed dalszym działaniem sprawdź komunikat NFOŚiGW o wyczerpaniu alokacji trzeciego naboru i ewentualnym zwiększeniu budżetu. Opublikowana ścieżka składania wniosków prowadzi przez Generator Wniosków o Dofinansowanie (GWD). Utwórz konto, wybierz program Energia dla wsi i formularz odpowiedniej formy wsparcia. Wniosek składa się elektronicznie z kwalifikowanym podpisem elektronicznym albo podpisem zaufanym. Termin ustala się według wysłania przez GWD do NFOŚiGW przez ePUAP lub e-Doręczenia. Wnioski spóźnione albo złożone w niewłaściwej formie są odrzucane.
Dołącz studium wykonalności z aktywnym modelem finansowym według instrukcji programu; mikroinstalacje są zwolnione z tego wymogu. W jednym naborze rozpatruje się tylko jeden wniosek na tę samą inwestycję w tej samej formie dofinansowania; przy kilku wnioskach rozpatrywany jest pierwszy.